گفت و گو با مظاهر شهامت

نوشتن را با داستان شروع کردید یا شعر؟

نمی‌دانم، چون وقتی شعر می‌نویسم، داستان‌نویس و زمانی که داستان می‌نویسم، شاعرم؛ شاید در ظاهر، این وضعیتی متضاد به نظر می‌رسد. در درون من اما به خاطر سبکی که در نوشتن دارم، به وضعیتی کاملاً طبیعی تبدیل‌شده است.

از نظر شما مرز بین شعر و داستان کجاست؟

شخصاً به این نقطه تأکیددارم که فضای شعر در یک حدود اندک و ناگهانی و انفجاری اتفاق می‌افتد. درحالی‌که در فضا نمایی داستان، مخاطب با فرصت بیشتر و وسیع‌تری وارد دنیای آن می‌شود. چیزی که خودبه‌خود امر رجعت را در آن‌ها گونه به گون می‌کند. به این معنا که در خوانش شعر، مخاطب، خلاصی از استمرار خوانش را ندارد؛ یعنی شعر هم در تکوین و هم در خوانش، همچنان وجه تغلیظ شدگی در نقطه زمانی فشرده را حفظ می‌کند؛ اما در داستان امکان متوقف کردن خوانش و رجعت در فرصت‌های دیگر وجود دارد؛ که بازهم از فرصت پدیدآوری اولیه آن ناشی می‌شود.

از چگونگی تولد شعر برای ما بگویید؟

شعر یک تجربه زیستی خصوصی است که با عمل سرودن، آن را تبدیل به امر عمومی می‌کنیم. شاعر با موجودیت جهان و جهانی که برای خودش خلق می‌کند، زندگی کرده و دنیای اطرافش را متفاوت‌تر از بقیه انسان‌ها می‌بیند و آن را در شبکه پیچیده‌ای از کنش و واکنش‌های خود، در واقعیات تازه‌تری نمایش می‌دهد. شاعر وقتی یک زیبایی را به تصویر می‌کشد؛ منظورش این نیست که آن را تثبیت کند. بلکه می‌خواهد آن زیبایی را تکمیل هم بکند.

وضعیت امروز ادبیات را در مقایسه با ادبیات جهانی چگونه می‌بینید؟

حقیقت این است که زمان برای ما در راستای ادراک وضعیت ادبی معاصر به‌سرعت می‌گذرد و ما هنوز نتوانسته‌ایم در حد معقول عامل اساسی مفهوم «سرعت» در پیشرفت جهان امروز را به‌خوبی درک و عملی کنیم. ما مدام شعر و داستان جهان را ترجمه می‌کنیم و با اشتیاق نیازمندانه می‌خوانیم. چراکه ادبیات ما جدا و منفک از جهان و ادبیات آن نیست و جزوی از آن به‌حساب می‌آید. امیدواریم که بالاخره این فاصله از میان برداشته شود.

درباره آخرین کتابتان توضیحی می‌دهید؟

کتاب مجموعه داستان‌های کوتاه «اصلاً هم ناگهان نبود» که از تعداد ۱۶ داستان کوتاه تشکیل‌شده اخیراً توسط نشر سیب سرخ چاپ و منتشرشده است.